https://www.svhuizen.nl/puntje-naar-voren-of-naar-achteren/n4696c103
Zalmkado logo huizer kaasgilde logo bcz logo slokker it logo meco
Zalmkado logo huizer kaasgilde
     
    Puntje naar voren of naar achteren?
    7 nov 2020
    Ron Tuijnman
    Tactiek op een bord met magneetjes. De fraaiste patronen worden tevoorschijn getoverd. Maar pakt het op het veld ook zo uit? `n Column...
    puntje-naar-voren-of-naar-achteren

    Puntje naar voren of naar achteren?
    Mijn ouders hadden vroeger een tweedelige encyclopedie. De handige colporteur die zwetend en wel de acht trappen omhoog had geklauterd naar mijn ouderlijke woning had sowieso al het voordeel van mijn vaders empathie: als postbode wist mijn vader als geen ander wat het edele loopwerk aan energie kost, zeker als er trappen in het spel zijn. Er was voor de colporteur dan ook weinig meer overredingskracht nodig dan een maandelijkse afbetaling en de verwijzing naar ontwikkeling van dat bebrilde knulletje om zijn tweedelige encyclopedie aan de man te brengen.
    ‘Die man is acht trappen op geklommen!’ wierp mijn vader tegen toen mijn moeder hem verweet ‘dat ie zich weer wat in zijn handen had laten drukken…’
    De encyclopedie werd door mij echter verslonden. Beknopt en overzichtelijk kreeg ik een blik op de wereld om me heen in een tijd dat televisie met zijn twee netten nog om zeven uur ’s avonds begon en jeugdtelevisie bestond uit de woensdagmiddag om vijf uur Okkie Trooi met zijn wonderkoffertje, Pipo de Clown, Swiebertje en een aflevering van ‘De Verrekijker’ - de prille voorloper van het jeugdjournaal.
    Uiteraard was één van de items in die encyclopedie ‘Voetbal’ en er was een heuse uitklapper bij met de diverse te spelen systemen door de jaren heen: het stopperspil systeem, het slingerback systeem, het Zwitsers grendel systeem herinner ik me nog. Ook een systeem met vijf voorhoedespelers: de buitenspelers, de binnenspelers en de spits. Hedendaagse coaches lachen zich de tranen in de ogen als ze dergelijke systemen onder ogen krijgen.
    Ik denk er nog vaak aan terug, aan die uitklapper. Vooral als ik de analisten op tv de gevoerde tactiek van deze of gene wedstrijd hoor analyseren. De punt naar voren, of de punt naar achteren: niet alleen op het middenveld, maar ook voorin. Vier of vijf man achterop, extra voorstoppers of twee bijna middenvelders achterop de flanken. Een middenveld dat de tegenstander op eigen helft vast moet zetten of juist de tegenstander rand eigen zestien moet oppakken.
    Voor mijn gevoel gaat voetbal er toch vooral om dat je één goal meer maakt dan je tegenstander. Dan heb je namelijk gewonnen. Als je alleen maar zorgt dat je tegenstander niet scoort, dan heb je niet verloren. Het lijkt een logica als een koe, maar het raakt de kern van de zaak: wil je alleen niet verliezen of wil je gewoon winnen? En dat vindt in de praktijk toch zeker zijn weerslag in het getoonde voetbal en de te volgen tactiek.
    Zelf ben ik altijd een voorstander gebleven van het inmiddels achterhaalde 4-3-3, met de punt naar voren op het middenveld, oftewel: twee verdedigend ingestelde middenvelders met in het midden een nummer 10 a la Jari Litmanen. Voor mijn gevoel geeft dat het meeste evenwicht en driehoekjes op het veld. Het zijn die driehoekjes die snelle combinaties en fraai positiespel mogelijk maken.
    Het vergt echter wel een speciaal soort taakbewustheid en voetballende kwaliteiten bij voetballers: buitenspelers die de flanken weten te houden, hun man voorbij weten te gaan en de bal voor slingeren. Daarbij een spits die met het gezicht naar de goal een neusje heeft voor de diezelfde goal om af te ronden. ‘n ‘Litmanen’ op 10 die tussen de linies in voetbalt en de combinatie door het midden op kan zetten, met die bonkige spits die de bal goed bij zich weet te houden, waarbij de vleugels ineens ‘knijpen’ en de afvallende ballen moeten veroveren.
    Tactiek is méér dan een mannetje dat een metertje naar voren of een metertje naar achteren positie kiest. Het vereist een ‘visie’ op hoe de coach het spel wil spelen, met spelers die bepaalde kwaliteiten in zich herbergen. Kwaliteiten waarmee ze het gekozen systeem vorm geven.
    Alles staat of valt met die ‘visie’ en de problemen ontstaan dan ook wanneer de spelersgroep niet de kwaliteiten heeft die passen bij het systeem dat de trainer voor ogen staat. En dan zit een Ihattaren dus op de bank. Onbegrijpelijk in de ogen van de voetballiefhebber, terecht in de ogen van de tacticus. In een teamsport als het voetbal is, is het meestal allen voor één en één voor allen. Geen uitzonderingen, tenzij de coach een systeem voorstaat waarin ruimte is voor een individualist. Dat laatste lijkt vooral voorbehouden aan Zuid Amerikaanse en Afrikaanse ploegen. Inmiddels heeft de corona-epidemie die PSV momenteel teistert Ihattaren weer een basisplek toebedeeld, maar ik verbaas me er niet over als Roger Schmidt hem straks weer zonder pardon naar de bank verbant zodra de Eindhovense selectie weer compleet is.
    Maar vaak hebben coaches een strak omschreven strijdplan, met een precies omschreven takenpakket voor iedere positie. Hele klappers met aanwijzingen worden nog even kort voor de invalbeurt doorgenomen - en dat zijn dan alleen nog maar de spelhervattingen die men daar dan doorneemt. Trainers die dan geen tegenspraak of eigenwijzigheden dulden ten aanzien van die taakstellingen voor dat strijdplan. En laten dát nou vaak juist de hele grote trainers van deze wereld zijn,met Van Gaal als meest aansprekende voorbeeld.
    Als Roger Schmidt PSV met harde hand richting titel leidt, dan heeft straks niemand het meer over Ihattaren en wordt Schmidt geroemd om zijn visie en durf om een van de grootste talenten van Nederland op de bank te houden. Mogelijk dat Ihattaren eieren voor zijn geld kiest en zich conformeert aan wat Schmidt van hem verlangt. Ook dan zal men Schmidt alle lof toezwaaien dat hij de rebelse jongeling toch maar mooi in het gareel heeft gekregen.
    Momenteel is de selectie van PSV dus door de corona uitgedund en kan Schmidt simpelweg niet meer om Ihattaren heen. Tijd en corona zullen leren welke kant het met dit grote talent uit zal gaan en welke pluim Schmidt straks toebedeeld zal krijgen…